Η ιστορία του ελληνικού φραπέ
Ο φραπές, όπως έχουμε αναφέρει και σε προηγούμενο άρθρο, δημιουργήθηκε το 1957, εντελώς τυχαία. Ένας υπάλληλος εταιρείας με είδη καφέ, ο Δημήτρης Βακόνδιος, συμμετείχε στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης εκπροσωπώντας την εταιρεία, η οποία προωθούσε το νέο της προϊόν: ένα παιδικό ρόφημα σοκολάτας που παρασκευαζόταν στιγμιαία σε σέικερ.
Όταν διαπίστωσε ότι δεν μπορούσε να βρει ζεστό νερό για να φτιάξει τον στιγμιαίο καφέ του, αυτοσχεδίασε αναμειγνύοντας καφέ με κρύο νερό μέσα στο σέικερ, δημιουργώντας ένα αφρώδες ρόφημα που έμοιαζε με μιλκσέικ. Η αντίδραση αυτή οφείλεται στις πρωτεΐνες του ροφήματος, οι οποίες σχηματίζουν μια μεμβράνη στην επιφάνεια που παγιδεύει τον αέρα και δημιουργεί έναν παχύ, σταθερό αφρό μεγάλης διάρκειας.
Υπάρχουν αρκετές παραλλαγές του ροφήματος με διαφορετικά επίπεδα γλυκύτητας. Ο σκέτος είναι η αρχική εκδοχή όπως περιγράφηκε παραπάνω, ο μέτριος περιέχει δύο κουταλάκια ζάχαρη, ενώ ο γλυκός τέσσερα κουταλάκια ζάχαρη. Μπορεί επίσης να προστεθεί γάλα, είτε αντικαθιστώντας το νερό είτε σε συνδυασμό με αυτό, προσφέροντας πιο κρεμώδη γεύση και υφή.
Με το πέρασμα του χρόνου, οι Έλληνες υιοθέτησαν τον φραπέ ως φυσικό μέρος της καθημερινής τους συνήθειας κατανάλωσης καφέ. Εύκολος στην παρασκευή και ευχάριστα δροσιστικός, μπορούσε να καταναλωθεί αργά, καθώς διατηρούσε τη μορφή του για αρκετή ώρα.
Για πολλά χρόνια, ο φραπές ήταν ένα ιδιαίτερα δημοφιλές ρόφημα στην Ελλάδα. Σε πολλά ελληνικά σπίτια και καφέ μπορούσε κανείς να βρει ένα κλασικό σέικερ φραπέ ή μιλκσέικ. Παρ’ όλα αυτά, σήμερα η δημοτικότητά του είναι πιο χαμηλή. Η απήχησή του άρχισε να φθίνει τη δεκαετία του ’90, όταν ο εσπρέσο εισήχθη στην αναδυόμενη ελληνική σκηνή του specialty καφέ και γνώρισε ραγδαία ανάπτυξη. Αυτό οδήγησε στη δημιουργία των παγωμένων ροφημάτων freddo espresso.
Η Sarah, coffee writer που διαμένει στην Ελλάδα, είχε αναφέρει σε άρθρο της το 2020, ότι ο freddo αποτέλεσε έναν τρόπο για τους Αθηναίους να δείχνουν πιο εκλεπτυσμένοι, καθώς είναι πιο ακριβό ρόφημα, παρασκευάζεται με καφέ υψηλότερης ποιότητας και θεωρείται πιο «ανώτερης τάξης». Προσθέτε ότι είναι ένα σύγχρονο και αστικό ρόφημα, ελκυστικό για τους Έλληνες που αγκαλιάζουν την καινοτομία και την πρόοδο ως τρόπο να αφήσουν πίσω τους δύσκολες περιόδους. «Υπάρχει μια έντονη ταξική διάκριση. Σήμερα σχεδόν μόνο εργατικής τάξης και κάτοικοι αγροτικών περιοχών πίνουν φραπέ», είχε εξηγήσει.
Παρά ταύτα, σημειώνει ότι οι επισκέπτες της Ελλάδας απολαμβάνουν τον φραπέ, πιθανότατα λόγω της περιορισμένης παρουσίας του σε άλλες χώρες. «Τα τελευταία δέκα χρόνια έχω παρατηρήσει ότι οι τουρίστες λατρεύουν να δοκιμάζουν την ιδέα του παγωμένου καφέ όταν έρχονται στην Ελλάδα. Όλοι αναρωτιούνται γιατί η ιδέα δεν έχει υιοθετηθεί στις δικές τους χώρες.»
Φραπές & Η Διεθνής Σκηνή Καφέ Δεύτερου Κύματος
Καθώς οι τουρίστες επισκέπτονταν την Ελλάδα και δοκίμαζαν τον φραπέ, η ιδέα άρχισε σταδιακά να διαδίδεται σε όλο τον κόσμο. Κάθε χώρα προσαρμόσε τη συνταγή στις δικές της ανάγκες. Στη Βουλγαρία τον απολάμβαναν μερικές φορές με coca cola, στη Δανία συχνά τον παρασκεύαζαν με κρύο γάλα αντί για νερό, ενώ στη Σερβία συνήθως τον κατανάλωναν με γάλα ή παγωτό.
Πολλοί λανθασμένα πιστεύουν ότι ο φραπές και το Frappuccino σχετίζονται, λόγω της παρόμοιας ονομασίας και του ότι και τα δύο είναι ροφήματα με καφέ και πάγο. Ωστόσο, το Frappuccino πήρε το όνομά του από την περιοχή καταγωγής του εφευρέτη του, George Howell. Στη Βοστώνη των ΗΠΑ, είναι συνηθισμένο τα μιλκσέικ από παγωτό να αποκαλούνται «Frappés», γεγονός που κάνει το όνομα Frappuccino έναν συνδυασμό του Frappé της Νέας Αγγλίας και του Cappuccino.
Η συνταγή του ροφήματος αυτού πουλήθηκε στη Starbucks μαζί με την αλυσίδα καφέ του George Howell. Η Starbucks ανέπτυξε περαιτέρω το Frappuccino και σήμερα υπάρχουν εκατοντάδες παραλλαγές παγκοσμίως, με ή χωρίς καφέ. Άλλες αλυσίδες ακολούθησαν δημιουργώντας παρόμοια blended ροφήματα χωρίς βάση εσπρέσο. Για παράδειγμα, η Costa Coffee, βρετανική αλυσίδα με παρουσία σε 32 χώρες και δεύτερη μεγαλύτερη παγκοσμίως, παρουσίασε ένα παρόμοιο ρόφημα με την ονομασία Frostino.
Πηγή: perfectdailyground.com
Στο σήμερα, ο στιγμιαίος καφές – φραπές επανέρχεται και γίνεται πλέον και εκείνος specialty coffee, με πολλά μεγάλα brands να τον επαναφέρουν σαν κάτι εκλεκτό που συνεχίζεις και απολαμβάνεις στη στιγμή.
Όπως και εμείς, με τον δικό μας στιγμιαίο καφέ Frapaneca, που τον απολαμβάνουμε είτε κρύο ως φραπέ, είτε ζεστό. Φτιαγμένος από κόκκους κορυφαίας ποιότητας, ήρθε για να δηλώσει ότι μπορεί να γίνει ο καφές όλων των τάξεων.
